Komiksy

Skąd wziął się komiks? Historia komiksu

By rozmawiać o historii amerykańskiego komiksu, przyjęło się używać podziału jego historii na epoki, których początek i kres wyznaczają przełomowe wydarzenia i ważne wydania. Każdy z tych okresów różni się od innych i jest definiowany jakąś szczególną cechą. Może to być motyw przewodni historii, sposób prowadzenia narracji albo zmiana warstwy wizualnej wydawanych komiksów.

• Superman – złota era komiksu

  „Złota Era” rozpoczyna się wraz z debiutem Supermana w 1938 roku. Człowiek ze stali odnosi sukces i toruje drogę innym superbohaterom, ale też obrazkowym horrorom, dramatom wojennym i wszelkim publikacjom fantastycznym. W czasie II wojny światowej rekordy popularności biją Captain Marvel, Kapitan Ameryka, Wonder Woman i Batman. W latach 50. rozpoczyna się moda na makabryczne komiksy EC Comics jak „Tales from the Crypt”. Złotą Erę kończy spadek popularności komiksu, nagonka na komiksy grozy i system autocenzury wprowadzony w połowie lat 50. Komiksy z tego okresu przedrukowuje DC Comics, ale także wydawca PS Artbooks, specjalizujący się w klasyce.

• Liga sprawiedliwości – srebrna era komiksu

  „Srebrną Erę” definiuje właśnie cenzura: komiksy stały się „bezpieczniejsze” i dużo bardziej zorientowane na młodego czytelnika. To także czas science-fiction. W komiksach roi się od potworów w stylu Godzilli, kosmitów, a źródłem supermocy staje się promieniowanie radioaktywne. DC wprowadza w tym czasie Justice League of America z Green Lanternem z kosmosu i nowym Flashem, Barrym Allenem. Debiutują bohaterowie Marvela: Fantastic Four, X-Men, Spider-Man i pierwsi członkowie drużyny Avengers! Znów, Marvel i DC chętnie wracają do wydań z tamtych lat w specjalnych zbiorach.

• Komiksy DC i Marvel – wiek brązowy

  „Wiek brązowy” rozpoczyna się w latach 70., kiedy komiksy zaczęli tworzyć młodzi autorzy wychowani na wydaniach z lat 40., 50. i 60. zmęczeni cenzurą. Ich opowiadania to ponure kryminały z Batmanem, psychodeliczne przygody Doctora Strange’a, a także powrót do horrorów. Marvel w latach 70. wprowadza do swej oferty adaptacje opowiadań o Conanie Barbarzyńcy oraz pierwsze komiksy z uniwersum Gwiezdnych Wojen. Jedne z najważniejszych komiksów tego okresu to „Green Lantern” i „Batman” Dennisa O’Neala i Neila Adamsa.

• Najnowsze komiksy

  Trwający do teraz okres współczesny, albo „Mroczną Erę” rozpoczyna „Kryzys na Nieskończonych Ziemiach”, tworząc tradycję dorocznych eventów i crossoverów. Do głosu dochodzą twórcy tacy jak Alan Moore i Frank Miller. Ich komiksy, „Watchmen”, „Powrót Mrocznego Rycerza”, stanowiły krytykę i dekompozycję archetypu superbohatera, która dokonuje się po dziś dzień. W latach 90. z kolei powstaje wiele wydawnictw niezależnych, które od superbohaterów, wolą publikację autorskich projektów, czy doskonałych komiksów na licencji.

Komiks europejski – najlepsze komiksy europejskie

Stary kontynent nie ma się czym wstydzić i także ma do zaoferowania wiele kultowych dziś komiksów. Wystarczy spojrzeć na polską scenę, na której królowali Tytus, Romek i A’Tomek oraz kreacje Janusza Christy, a popularnością cieszyły się kolorowe prace Tadeusza Baranowskiego, ale także „Funky Koval” Macieja Parowskiego, Jacka Rodka i Bogusława Polcha. Polsko-belgijski „Thorgal” łączy się z komiksem frankofońskim, którego najważniejsze postaci to Herge, Goscinny i Uderzo, twórcy odpowiednio Tintina i Asteriksa.

Manga – japońskie komiksy

Japońskie mangi aktualnie przewyższają nakładem i popularnością jakiekolwiek wydania amerykańskie. Nie sposób przybliżyć w krótkim akapicie tematyki mang, bo te mogą być romansami dla dorosłych, horrorami, opowieściami science fiction, a także komiksami dla dzieci, a ich bohaterowie to nie tylko herosi, ale zwyczajni mężczyźni i kobiety. Istotnymi cechami mang jest sposób czytania (od prawej strony do lewej) i czarno-białe rysunki.

Jak czytać komiksy?

Tym, którym mało samych komiksów i ich głód może zaspokoić tylko rozłożenie ich na czynniki pierwsze należy polecić pozycje autorstwa Scotta McClouda. „Zrozumieć komiks” i „Stworzyć komiks” to dwa monumentalne dzieła starające się odpowiedzieć na pytanie czym jest komiks i co czyni komiks dobrym. Jednocześnie, są to kompendia wiedzy o powstawaniu komiksów i ich historii oraz o najważniejszych twórcach.